Hotspot 2

Jaag als de wolf

Hotspot 2: Jaag als de wolf

Een wolf jaagt altijd binnen zijn eigen territorium. In landen als Rusland of Amerika is dat territorium heel groot. In Europa is er minder ruimte, dus is het territorium ook kleiner: tussen de 100 en 500 vierkante kilometer. Evengoed best groot. Ga maar na, de oppervlakte van Amsterdam is 219 vierkante kilometer.

Een wolf eet elke dag 2 tot 6 kilo vlees. Dat is heel veel. Geen wonder dus dat wolven vaak jagen. Elke dag speurt de roedel een deel van het territorium af naar voedsel. Hun sterke neus helpt daarbij. Een wolf kan zijn prooi namelijk op wel twee kilometer afstand ruiken.

Wolven jagen het liefst op grote hoefdieren zoals wilde zwijnen en herten. Maar de wolf lust ook kleine zoogdieren, vogels, grote insecten, vis en zelfs wilde vruchten of afval. En als er niets anders te vinden is, eet hij ook wel eens een schaap.

Wolven kunnen in verschillende soorten habitats wonen, laag beboste gebieden waar weinig mensen wonen hebben de voorkeur, maar ze vermijden bevolkte gebieden niet. Een roedel is erg territoriaal Om voldoende voedsel te garanderen zetten ze een groot territorium af, groter dan ze eigenlijk nodig hebben.

De grootte van het teritorium is afhankelijk van het aantal beschikbare prooien en de leeftijd van de pups. Als er weinig prooidieren zijn of als de puppies ongeveer 6 maaden oud zijn en net zoveel voedsel nodig hebben als de volwasenen zetten de wolven een groter territorium af, dan wanneer er veel prooidieren in het gebied leven. Wolven kiezen hun territorium meestal in bergen of bosgebieden, waar er minder mensen leven en er meer prooien zijn.

Het territorium wordt op twee manieren verdedigd: door de grenzen te markeren met urine en uitwerpselen en door fysieke gevechten tussen naburige roedels. De roedel verplaatst zich meestal 's nachts, waarbij ze zelfs meer dan 100 km per nacht kunnen afleggen.

Gedurende het grootste deel van het jaar rusten en slapen wolven op gras of tussen struiken, maar wanneer het paarseizoen aanbreekt, blijft de roedel in de buurt van het hol, waar het vrouwtje de jongen kan werpen en verzorgen. Het territorium zijn ook andere speciale gebieden (rendez-vous sites) waar wolven meestal samenkomen voor en na de jacht. Hier kunnen de jonge en onervaren wolven veilig spelen en rusten.

A wolf always hunts within its own territory. In countries such as Russia or America, that territory is very large. In Europe there is less space, so the territory is also smaller: between 100 and 500 square kilometers. Also pretty big, considering that the surface of Amsterdam is 219 square kilometers.

A wolf eats 2 to 6 kilos of meat every day. That's a lot. No wonder, then, that wolves often hunt. Every day the pack traces a part of the territory to food. Their strong nose helps. A wolf can smell its prey up to two kilometers away.

Wolves prefer to hunt large hoofed animals such as wild boar and deer. But the wolf also likes small mammals, birds, large insects, fish and even wild fruit or waste. The wolf can also feed on livestock or domestic animals, if these are not well protected by electrical fences and guarding dogs. The pack is constantly searching for food, exploring every day 9% of the territory. 

Wolves use a wide range of habitats, low elevation forested areas with low level of human interference are preferred but they don’t necessarily avoid populated areas. A wolf pack is exceptionally territorial and it usually establishes areas much larger than necessary in order to ensure enough supply of food. The size of the occupied territory depends on the number of prey available and the age of the puppies. The larger territories are found where the availability of prey is low or when the cubs reach the same needs in food as the adults (around 6 months old). Wolves usually choose their territory in mountains or forest areas, where there is less human presence and more prey availability.

The territory is defended in two ways: by marking the borders with urine and feces or with physical fights between neighboring packs. The pack usually moves during night time, covering even more than 100 km per night.

During most of the year, wolves rest and sleep on grass or among shrubs but when the reproductive season arrives, the wolf pack stays near the den, where the female can deliver and take care of the pups. The territory also includes other special areas (rendezvous sites) where wolves usually meet before and after hunting and where the young and inexperienced ones can play and rest in safety.

Is de wolf gevaarlijk?

De wolf is een verlegen dier. Hij is bang voor mensen. Als je een wolf tegenkomt, loopt hij vast het eerst weg. Nou is de kans dat je een wolf ziet heel klein. De wolf leeft namelijk het liefst ‘s nachts, als er weinig mensen zijn. Wil je weten of er ergens wolven zijn? Let dan op sporen als haren, pootafdrukken en wolvenpoep.

Veel mensen denken dat wolven gevaarlijk zijn omdat ze soms schapen of huisdieren aanvallen. Maar de wolf doet dat alleen als er even geen ander voedsel is. Het is natuurlijk wel verstandig om vee altijd goed te beschermen tegen wolven. Bijvoorbeeld met hekken die onder stroom staan, of door een waakhond. En ben je in het territorium van de wolf? Houd dan altijd je eigen hond aan de lijn!

De wolf is een schuw dier dat contact met mensen vermijdt. Aanvallen door wolven op mensen komen tegenwoordig nauwelijks meer voor. Tijdens de laatste 50 jaar van de vorige eeuw werden slechts 17 slachtoffers gemeld in Amerika, Europa en Rusland, waarvan de helft gerelateerd was aan hondsdolheid die toen nog heerste.

De wolf is een schuw dier dat contact met mensen vermijdt. Aanvallen door wolven op mensen komen tegenwoordig nauwelijks meer voor. Tijdens de laatste 50 jaar van de vorige eeuw werden slechts 17 slachtoffers gemeld in Amerika, Europa en Rusland, waarvan de helft gerelateerd was aan hondsdolheid die toen nog heerste.

De wolf staat in Europa momenteel onder strikte milieubescherming. De uitzonderingen hierop zijn specifieke situaties waarin de veiligheid van mens of dier worden bedreigd.  

De invloed van de wolf  op het ecosysteem

De wolf is een sleutelsoort. Dat is een diersoort die veel effect heeft op andere dieren. Dat komt vooral door de eetgewoonten van de wolf.

De wolf eet graag wilde zwijnen, reeën en herten. Deze dieren leven van planten in het bos, en van de oogst op de akkers. Hoe meer herten en zwijnen er zijn, hoe meer schade aan het bos en de landbouw. Het is dus goed als er door de wolf minder van deze dieren komen. Een voordeel is ook dat allerlei inheemse vogels, vissen en bevers dan meer leefruimte hebben.

Een ander gunstig effect van de wolf heeft ook met zijn eetgewoonten te maken. De wolf laat vaak resten van zijn prooi liggen. Arenden, eksters en beren eten die kliekjes op. Daardoor kunnen ze in de winter, als er weinig voedsel is, makkelijker overleven.

Tot slot: waar de wolf is, durven vossen vaak niet meer te komen. En deze rovers eten heel veel vogels en knaagdieren. Dankzij de wolf kunnen populaties van kleine dieren dus weer groeien en bloeien.  

Als toppredator oefenen wolven een grote invloed uit op het ecosysteem. Ze eten wilde zwijnen, reeën en herten. Waarbij ze de aantallen in balans en gezond houden door op de zwakke en gewonde prooidieren te jagen.

In Europa veroorzaakt de hoefdierenpopulatie van everzwijnen (Sus scrofa), edelhert (Cervus elaphus), reeën (Capreolus capreolus) en elanden (Alces alces) miljoenen euro's schade in de land- en bosbouwsector als gevolg van oogsten en overbegrazing . Wolvenpopulaties houden het aantal van deze dieren onder controle en helpen de schade te verminderen.

Alleen al door hun aanwezigheid, beinvloeden wolven het gedrag van hun prooidieren. Een studie uitgevoerd in het Białowieża-bos (Polen) toonde aan dat de predatiedruk en het waargenomen predatierisico ertoe leidden dat de hoefdieren hun eetactiviteit concentreerden op bomen buiten het kerngebied van het gebied van de roedel, waardoor er andere bomen konden groeien.

Lang verhaal kort: wanneer deze dieren de aanwezigheid van de wolf 'voelen', spenderen ze minder tijd aan het eten en blijven ze hun positie veranderen, weg van de wolf, waardoor er tijd overblijft om de vegetatie te laten groeien. Dit kan ook een positief effect hebben op andere dieren zoals vogels, vissen en bevers die hierdoor meer leefruimte krijgen.

Een ander gunstig effect van de wolf heeft ook te maken met zijn eetgewoonten. De wolf laat vaak resten van zijn prooi achter en andere dieren zoals adelaars, eksters en beren eten hiervan. Dit maakt het voor hen gemakkelijker om te overleven in de winter, wanneer er weinig voedsel is. De terugkeer van de wolf betekent ook dat het aantal vossen en gouden jakhalsen wordt geregeld, waardoor hun prooi (vogels en knaagdieren) zich kan herstellen en groeien in populatiegrootte.

 

The wolfs influence on the ecosystem

The wolf is considered to be a key stone species and its presence in the ecosystems raise several effect on other animals and on the vegetation. Their importance derives from the fact that they eat and control the density of animals such as wild boars, roe deer and deer. By limiting and regulating the growth and abundance of prey population, removing weak, injured or otherwise less fit prey, they maintains the organization, stability, and function of their communities and have large and inimitable impacts on their ecosystems. In Europe, ungulates population of wild boar (Sus scrofa), red deer (Cervus elaphus), roe deer (Capreolus capreolus) and moose (Alces alces) are causing millions of euros damage in the agricultural and forestry sector due to crop damages and overgrazing. Wolf populations keep the number of these animals under control, helping in reducing the damages.

Wolves also influence prey behavior, their movements and use of the habitats with simply their presence in the territory. A study carried out in the Białowieża Forest (Poland) showed that the predation pressure and perceived predation risk led the ungulates to focus their eating activity on trees located outside the core area of the wolf pack’s territory, leaving the other trees to flourish. Long story short: when these animals ‘feel’ the presence of the wolf, they spend less time eating and they keep changing their position, away from the wolf, leaving time to the vegetation to grow. This can advantage also other animals like birds, fishes and beavers which have more living space. Another beneficial effect of the wolf also has to do with his eating habits. The wolf often leaves remnants of his prey and other animals such as eagles, magpies and bears feed on them. This makes it easier for them to survive in winter, when there is little food. The return of the wolf means also that the number of foxes and golden jackal is  regulated, allowing their prey (birds and rodents) to recover and grow in population size.

De rol van de wolf in de Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Als de wolf het Kennemerland en de duinen bereikt, wat zijn de mogelijke effecten van zijn aanwezigheid op het landschap? We vroegen verschillende experts naar hun mening.

Dick Groenendijk, PWN Expert: De terugkeer van de wolf in Nederland en Europa is goed nieuws! Het is een compliment voor de Nederlandse (en in het algemeen Europese) natuurbehoudspraktijken en betaalt onze inspanningen ter verbetering van onze biodiversiteit terug. De terugkeer van de wolf als groot roofdier maakt het ecosysteem completer. Wolven eten voornamelijk herten en everzwijnen. In de duinen is de belangrijkste prooi waarschijnlijk hert en damhert. Als de wolf terugkomt in de duinen, zou dit een effect hebben op de riet- en damhertenpopulaties, maar ook op hun patroon van foerageren. Er zullen plaatsen zijn waar wolven vaak komen die dan worden vermeden en op deze manier worden natuurlijke mozaïeken van begrazing in natuurgebieden gecreëerd

Marieke Kuipers, PWN-expert: als een groot roofdier speelt de wolf een sleutelrol in de ecosystemen, en het is positief dat de duinen het terug hebben.

Leo Linnartz, ARK-natuurkenner: wanneer de wolf zich in de duinen zal vestigen, eet hij reeën en damherten, maar hij zal terughoudend zijn om op bizons en hooglandvee te jagen, omdat dit sociale kuddes zijn die een gevaarlijke prooi voor de wolf zijn. Konijnen zijn geen doelsoort voor de wolf vanwege het feit dat ze op lange termijn grotere dieren nodig hebben om te overleven. De wolf kan ook op boerderijdieren jagen als schapen, als we niet leren hoe ze te beschermen. Om wolven weg te houden van onze dieren, moeten we leren hoe we elektrische hekken en waakhonden moeten gebruiken, dit zal genoeg zijn om de wolf weg te houden. De aanwezigheid van de wolf zal een effect hebben op het gedrag van de prooi: reeën en edelherten zullen bepaalde soorten plaatsen vermijden die gevaarlijk voor hen kunnen zijn, waardoor smakelijke vegetatie terug kan groeien. Andere dieren zullen profiteren van de terugkeer van de wolf in de duinen: de karkassen die wolven achterlaten zijn goed voedsel voor raven en verschillende soorten kevers die in aantal zullen toenemen. Wolven zullen ook het aantal vossen onder controle houden.

The role of the wolf in the Nationaal Park Zuid-Kennemerland

 

If the wolf will reach the Kennemerland and the dune, what are the possible effects of its presence on the landscape? We asked to some expert their opinion.

Dick Groenendijk, PWN Expert: The return of the wolf in the Netherlands and Europe is good news! It is a compliment to the Dutch (and European in general) nature conservation practices and pay back our efforts in improving our biodiversity. The return of the wolf as a large predator makes the ecosystem more complete. Wolves mainly eat deer and wild boar. In the dunes, the most important prey would probably be deer and fallow deer. If the wolf will come back in the dunes, it would have an effect on the reed and fallow deer populations, but also on their pattern of foraging. There will be places where wolves often come which are then avoided and in this way natural mosaics of grazing in nature areas are created.

 

Marieke Kuipers, PWN Expert: Being a big predator, the wolf has key role in the ecosystems, and it will be positive for the dunes to have it back.

 

Leo Linnartz, ARK Nature Expert: When the wolf will settle in the dunes, it will eat roe deer and fallow deer but it will be reluctant to hunt bison and highland cattle because these are social herds which are dangerous prey for the wolf. Rabbits are not a target species for the wolf due to the fact that they need bigger animals in the long term to survive. The wolf may also hunt farm animals like sheep, if we don’t learn how to protect them. In order to keep away wolves from our animals we need to learn how to use electrical fences and guarding dogs, this will be enough to keep the wolf away. The presence of the wolf will have an effect of the prey’s behavior: roe and red deer will avoid certain type of places which may be dangerous for them, allowing palatable vegetation to grow back. Other animals will take advantages from the coming back of the wolf in the dunes: the carcasses wolves leave behind are good food for ravens and several species of beetle that will increase in numbers. Wolves will also keep the number of foxes under control.

Leo Linnartz, ARK Nature Expert: When the wolf will settle in the dunes, it will eat roe deer and fallow deer but it will be reluctant to hunt bison and highland cattle because these are social herds which are dangerous prey for the wolf. Rabbits are not a target species for the wolf due to the fact that they need bigger animals in the long term to survive. The wolf may also hunt farm animals like sheep, if we don’t learn how to protect them. In order to keep away wolves from our animals we need to learn how to use electrical fences and guarding dogs, this will be enough to keep the wolf away.

The presence of the wolf will have an effect of the prey’s behavior: roe and red deer will avoid certain type of places which may be dangerous for them, allowing palatable vegetation to grow back. Other animals will take advantages from the coming back of the wolf in the dunes: the carcasses wolves leave behind are good food for ravens and several species of beetle that will increase in numbers. Wolves will also keep the number of foxes under control.