18 april 2026
Het is al vroeg druk op het Canopusplein in IJmuiden. Planten worden uitgeladen, vlaggetjes wapperen in de lentezon en de kannen koffie staan klaar. Vrijwilligers lachen, buurtbewoners groeten elkaar. Vandaag is het zover: de eerste Grote Plantdag in de Zee- en Duinwijk in Velsen.
“Het voelt een beetje als een dorpsfeest,” zegt een bewoner terwijl hij zijn plantenpakket ophaalt. En zo voelt het ook. Ruim honderd buurtbewoners verzamelen zich om samen hun wijk groener te maken. In totaal worden bijna 100 Duintuinplantenpakketten uitgedeeld – goed voor zo’n 200 m² nieuw groen, verspreid door tuinen, geveltuintjes en straatspiegels.
Het officiële startmoment laat niet lang op zich wachten. Onder applaus reikt wethouder Sander Smeets het eerste plantenpakket uit aan buurtbewoonster Hanny. Daarna ontstaan in de rij vanzelf gesprekken.
Over het wippen van tegels, over schaduw in de zomer, over vlinders en bijen.
Bij de groene markt delen organisaties als IVN Natuureducatie, Welzijn Velsen en Steenbreek hun kennis. Ook gaan zakjes met lokaal geoogst Duintuinzadenmengsel gretig van hand tot hand.
“Dit zijn planten die hier écht thuishoren,” vertelt een IVN-er terwijl ze de inhoud van een pakket laat zien. “Zoals ruigklokje, vrouwenmantel en dagkoekoeksbloem. Ze zijn inheems, biologisch gekweekt en gifvrij. Precies wat insecten nodig hebben.”
Sandra Greeuw, secretaris van Nationaal Park Zuid-Kennemerland, vat het treffend samen: “Met Duintuinplanten creëer je een stukje Nationaal Park in je eigen tuin: tegels eruit en Duintuinplanten erin. Dat is goed voor je gezondheid én voor vogels, insecten en bodemleven. En omdat buren dit samen doen, groeit ook de sociale samenhang.”
Die saamhorigheid is overal zichtbaar. Saskia, Priscilla en Linda staan gebogen over hun planten, met de telefoon in de hand. “Even opzoeken wat dit precies is,” lachen ze. “We willen het wel goed doen.” IVN’er Ilse helpt: “Dit is de Gelderse roos. Die heeft wat meer ruimte nodig.” De drie vrouwen zetten zich al langer in om hun straat te vergroenen. “Veel senioren in onze straat zijn enthousiast, maar kunnen zelf niet meer helpen,” vertelt Saskia. “Dus doen wij het voor ze. We helpen in hun tuinen en onderhouden samen de boomspiegels die we hebben geadopteerd.” Acht huizen doen mee. “Mensen zeggen vaak: ‘Wat leuk dat jullie dit doen!’” En even later klinkt het vastberaden: “Kom, we gaan bij de buurman aanbellen of we de Gelderse roos in zijn voortuin mogen zetten.” Buurman Richard hoeft niet overtuigd te worden. “Natuurlijk,” zegt hij. “Ik help wel even mee.”
Ook Hanny heeft grote plannen. Ze woont aan een hofje met in het midden een wadi –bedoeld om regenwater op te vangen, maar tot nu toe vooral kaal. “We werden niet blij van het uitzicht,” vertelt ze. “Dus zijn we langs de deuren gegaan met een idee om het groener te maken. Iedereen was meteen enthousiast, en de gemeente werkte ook mee.”
Ze droomt alvast vooruit: “Ik zie het al voor me dat we hier straks met de buren een high tea houden. Dat iedereen zegt: ‘Goh, wat is het hier mooi geworden!’”
Een paar straten verder is Hardy net zo enthousiast. “Ik zag de oproep in de nieuwsbrief van Nationaal Park Zuid-Kennemerland en dacht meteen: dit is mooi.” Hij woont dicht bij het duin. “Zo kunnen we de natuur letterlijk uitbreiden richting de wijk.” Via de buurtapp reageren zes huishoudens direct.“ We maken samen een plan en zetten straks samen de planten in de grond. Nu is het vooral onkruid, maar dit wordt echt iets moois.”
De Grote Plantdag laat zien dat vergroening méér is dan alleen nieuwe planten. Groene tuinen zorgen voor koelte tijdens warme dagen, vangen regenwater op en vergroten de biodiversiteit. En minstens zo belangrijk: ze brengen mensen samen. Wethouder Sander Smeets ziet dat enthousiasme groeien: “Door planten beschikbaar te stellen en tegelijk advies te geven, maken we het makkelijk om zelf aan de slag te gaan. Dit past binnen het actieplan voor de Zee- en Duinwijk. Meer groen betekent meer leefbaarheid, en dat doen we samen met de bewoners.” Aan het eind van de ochtend lopen de laatste buurtbewoners met volle armen richting huis. Velsen is vandaag een stukje Nationaal Park rijker geworden.
Tekst en foto’s door IVN’er Mathilde Lawalata
Het is al vroeg druk op het Canopusplein in IJmuiden. Planten worden uitgeladen, vlaggetjes wapperen in de lentezon en de kannen koffie staan klaar. Vrijwilligers lachen, buurtbewoners groeten elkaar. Vandaag is het zover: de eerste Grote Plantdag in de Zee- en Duinwijk in Velsen.
Het is weer voorjaar en het is broedseizoen. Tijdens het broedseizoen worden in natuurgebieden veel jonge dieren geboren. Deze jonkies zijn kwetsbaar en hebben rust en ruimte nodig om te kunnen opgroeien. Menselijk gedrag, vaak onbewust, kan deze rust verstoren.
Ter ere van het 30-jarig jubileum van Nationaal park Zuid-Kennemerland trekt IVN’er Mathilde Lawalata eropuit om verschillende mensen in en om het Nationaal Park te bevragen over hun band met dit unieke natuurgebied. Vandaag interviewt ze Rien de Vries.
