Boswachtersblog: Mens en dier in het duin

9 oktober 2025

Wilde dieren zoals damhert, vos, haas, vlinder, pissebed… en de door mens geïntroduceerde grote grazers: konik, exmoor, Schotse hooglander en wisent, leven in het duin. Ze leven er in sociale verbanden of alleen, ze slapen er, zoeken er voedsel, rusten er, spelen er en nog zoveel meer.

Duurzaam samenleven

Wij mensen bezoeken hun leefgebied, om er te wandelen, fietsen, zwemmen, rusten, eten, spelen en nog veel meer. We zijn graag in de natuur en komen er tot rust. Wij en de dieren maken onderdeel uit van de natuur, wij zijn de natuur. We zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het is daarom van belang om rekening met elkaar te houden en elkaar de ruimte te geven.

Natuurlijk gedrag

Als je in het Nationaal Park bent, kijk dan goed om je heen en geniet van al het moois dat je ziet en beleeft.  Je hoeft niet bang te zijn voor grote grazers, maar mocht je twijfelen over hoe te handelen als je wilde of semi-wilde dieren (= de grote grazers) tegenkomt, hierbij een aantal handvatten om de dieren die je tegenkomt, de ruimte te geven:

• Door op de wegen en paden te blijven, blijven er voldoende rustgebieden over voor de dieren.
• Als je grote grazers tegenkomt, houd 25 meter afstand tot de hooglanders en de paarden en 50 meter tot de wisenten. Deze afstanden zijn voldoende om hen niet te storen in hun natuurlijke gedrag.
• Benader dieren (wild of semi-wild) niet en voer of aai ze zeker niet. Het is belangrijk dat dieren een zekere schuwheid tot de mens behouden, zodat ze goed voor zichzelf kunnen blijven zorgen en hun eigen voedsel blijven zoeken, in plaats van opdringerig verdrag gaan vertonen naar mensen toe.
• Komen de dieren op je af (omdat ze toevallig die kant op willen om naar een drinkplaats of naar een plant te gaan die ze willen eten), geef ze dan de ruimte door bijvoorbeeld terug te gaan op het pad waar je vandaan komt.

Tekst en beeld: Simone de Maat, boswachter PWN

In Bezoekerscentrum De Kennemerduinen is nu de tijdelijke tentoonstelling ‘Gewoontedieren’ te bezoeken, waarin je nog veel meer kunt leren over dier- en mensgedrag en duurzaam samenleven met de natuur.