Hotspot 5

Communiceer als de wolf

Hotspot 5: Communiceer als de wolf

Het reukvermogen van een wolf

Wolven hebben een hele scherpe neus. Ze kunnen andere dieren en hun sporen ruiken. Ook als zo'n dier nog ver weg is. Aan de geur weet de wolf om wat voor dier het gaat. Een prooi, een vijand of een wolf uit zijn eigen roedel. 

De wolf maakt zijn territorium met geur. Daarvoor doet hij hier en daar een plasje. En legt hij zijn drollen midden op paden of kruispunten. Zo trekt hij als het ware een grens. Tot hier en niet verder!

Zelf heeft de wolf ook een sterke geur. Dat komt door de zweetklieren op zijn snuit en poten. Die geven een luchtje af met allerlei persoonlijke informatie. Mannetje of vrouwtje. Oud of jong. Top wolf of buitenbeentje. Andere wolven weten zo wie er in de buurt is. 

Lichaamstaal en geluiden

Wolven praten heel veel met elkaar. Niet met woorden, maar met geluiden. En met hun gezicht en lichaam. Jonge wolven leren zo van de oudere wolven hoe ze zich moeten gedragen in de roedel. En  wat de regels van het overleven zijn. 

Wolven grommen, blaffen en huilen op veel verschillende manieren. Je kent vast wel het gehuil van een wolf in de nacht uit enge films en series. Met dat geluid roept de wolf de andere wolven van de roedel. Vooral als ze ver weg zijn. Het gehuil kun je namelijk van heel ver horen. Soms huilen alle wolven in de roedel tegelijk. Dan jagen ze vreemde wolven weg.

De wolf kan ook veel zeggen met zijn kop en zijn lichaam. Beweegt een wolf langzaam en met zijn haren recht overeind? Dan weet je, die is de baas. De andere wolven maken zichzelf kleiner, of ze gaan kruipen of liggen. Waarmee ze eigenlijk zeggen: Hallo, we weten dat je de baas bent! 

Een spelende wolf is een erg leuk gezicht. Hij danst heen en weer, en hij maakt buigingen. En over spelen gesproken. Een wolf die gromt met zijn oren plat in zijn nek lijkt misschien gevaarlijk. Maar zo daagt hij de andere wolven in de roedel gewoon uit om een lekker potje te stoeien.        

De taal van wolven

Als een sociaal dier, heeft de wolf zijn hele leven voortdurende interacties met de andere leden van de familie. Om met elkaar te communiceren gebruiken wolven een breed scala aan gezichtsuitdrukkingen, lichaamstaal, gegrom, geblaf en gehuil. Dankzij dit vermogen kunnen de meer ervaren wolven de jongste leren hoe zich dienen te gedragen en  leren ze de belangrijkste regels voor het overleven van het gezin. Wolven hebben drie manieren om met elkaar te communiceren:

Spreken

Wolven zijn bekend vanwege hun gehuil, waarmee ze communiceren. Vanwege de hoge toonhoogte en de ophanging van noten, kunnen de geluiden van wolvenhuilen tot 10 km in het bos en 16 km over de boomloze toendra dragen. Hoewel er veel meer te weten valt over het gedrag van wolven, zijn de onderzoekers het erover eens dat het gehuil van wolven een vorm van communicatie is met een verrassend breed scala aan mogelijke functies: wolven huilen om te informeren over hun positie, om indruk te maken en een partner aan te trekken , om het gezin bij elkaar te brengen en zelfs om te treuren over een lid van de groep die is gestorven. Howling kan ook door wolven worden gebruikt als communicatie over de lange afstand: ze huilen om het gebied te markeren en de buren te waarschuwen over hun aanwezigheid, om de vijanden bang te maken of te verwarren.

Lichaamstaal

Het expressieve gedrag van de grijze wolf is erg complex. Agressieve of assertieve wolven worden gekenmerkt door langzame, opzettelijke bewegingen en rechtopstaande haren, terwijl onderdanige exemplaren het lichaam laag houden, het haar glad en de oren en de staart naar beneden laten zakken. Er zijn twee vormen van onderwerping: passief en assertief. Passieve onderdanigheid doet zich voor als een reactie op de komst van een dominant dier: de onderdanige wolf gaat liggen en laat de dominante wolf zijn geslachtsdelen ruiken. Actieve inzending is een vorm van begroeting. Als een wolf een andere wolf uit wil dagen, zal hij grommen of zijn oren op zijn kop leggen. Een speelse wolf danst en buigt. Wanneer een wolf wil laten zien dat hij onderdanig is aan een andere wolf, zal hij hurken, jammeren, zijn staart erin steken, de mond van de andere wolf likken of op zijn rug rollen.

Geur

Het reukvermogen is waarschijnlijk het meest acute gevoel bij de wolf. Een groot aantal zweetklieren bevinden zich op de snuit, op de lippen, op de rug en onder de poten van het dier. De geuren geproduceerd door deze klieren geven informatie over het geslacht en de reproductiestatus, de hormonale status en de sociale positie van de wolf. Wolven gebruiken urine om het gebied te markeren, met name in onbekende gebieden, of in gebieden waar zij het binnendringen van buitenlandse wolven of andere hondachtigen waarnemen.

Volle maan mythe 

Over wolven worden veel verhalen verteld. Een van de bekendste is wel dat wolven huilen bij volle maan. In het echt is dat niet zo. Het verhaal komt van de indianen en gaat als volgt:

 

Lang, lang geleden stond er eens een wolf op een bergtop te huilen. Het was een donkere zomernacht. De smalle, sikkelvormige maan verstopte zich steeds weer achter de dansende wolken. De berg was in duisternis gehuld.

De wolf huilde zo hard dat de zilveren nachtkoningin tevoorschijn kwam. "Waarom huil je toch zo?" vroeg ze een beetje geërgerd aan de wolf.  

"Een van mijn jongen is weg, de kleinste en zwakste, help me toch!" jammerde de wolf.

De nachtkoningin dacht even na. Toen keek ze omhoog. Hee langzaam begon daar de maan zomaar te groeien. De maan groeide en groeide, totdat ze een heldere, zilveren bal aan de hemel was.

" Kijk of je je kind nu kunt vinden," zei de nachtkoningin zacht tegen de bezorgde wolf.

De wolf vond zijn jong op de rand van een afgrond. Nog maar net op tijd kon hij hem redden. De wolf bedankte de maan wel duizend keer en verdween in het bos.

De nachtkoningin beloonde de maan voor haar goedheid. Daarom staat ze nu elke maand groot, rond en helder aan de hemel. De wolven weten waarom, en huilen naar de volle maan.    

The language of wolves

Being a social animal, the wolf bases its life on the continuous interactions with the other members of the family. Wolves use a wide range of facial expressions, body language, growls and barks, as well as howling, to communicate with each other. Thanks to this capability, the more experienced wolves are able to teach to the youngest how to behave and the most important rules for the survival of the family. Wolves have three way of communicating among each other:

Vocalizations

Wolves are known because of their howl, which they use to communicate. Because of the high pitch and the suspension of notes, the sounds of wolf howls can carry as far as 10 Km in the forest and 16 Km across the treeless tundra. Even though there is a lot more to know about wolf’s behavior, researchers agree on the fact that wolves’ howling is a form of communication with a surprisingly wide range of possible functions: wolves howl to inform about their position, to impress and attract a mate, to gather together the family and even to mourn a member of the pack which died. Howling can also be used by wolves as a long distance communication: they howl to mark the territory and to warn the neighbor packs about their presence, to scare or confuse the enemies.

Body language

The expressive behavior of the gray wolf is very complex. Aggressive or assertive wolves are characterized by slow, deliberate movements and erect hairs, while submissive specimens keep the body low, the hair smooth and the ears and tail lowered. There are two forms of submission: passive and assertive. Passive submission occurs as a reaction to the arrival of a dominant animal: the submissive wolf lies down and allows the dominant wolf to sniff his genitals. Active submission is a form of greeting. When a wolf wants to challenge another wolf, it will growl or lay its ears back on its head. A playful wolf dances and bows.  When a wolf wants to show that it is submissive to another wolf, it will crouch, whimper, tuck in its tail, lick the other wolf's mouth, or roll over on its back.

Smell

The sense of smell is probably the most acute sense in the wolf.  A large number of sweat glands are located on the muzzle, on the lips, on the back and under the paws of the animal.  The smells produced by these glands provide information on the sex and the reproductive status, the hormonal status and social position of the wolf. Wolves use urine to mark the territory especially in unfamiliar areas, or in areas where they perceive the intrusion of foreign wolves or other canids.

The full moon myth

Native American legend on The Wolf and the Full Moon.

Long time ago, on a hot July night, a wolf was sitting on the top of a mountain and he was howling restless.

A thin crescent moon shone in the sky, occasionally played to hide behind soft clouds of clouds, or danced among them, harmonious and light.

The wolf howls were long, repeated, desperate. Soon they came to the silver queen of the night who, somewhat annoyed by all that noise, asked him:

- What have you been screaming so much? Why do not you stop at least for a while? -

- I lost one of my children, the smallest cub of my litter. I'm desperate ... help me! –

answered the wolf.

Then the moon slowly began to swell. And it swelled, swelled, swelled, until it became a big, bright ball.

"See if you can find your wolf again now," the moon said softly, to the wolf in pain.

The pup was found, trembling with cold and fear, on the edge of a precipice.

With a great leap the father grabbed his son, squeezed him hard to himself and, happy and excited, thousand and a thousand times thanked the moon.

Then he disappeared among the thick vegetation.

To reward the goodness of the moon, the Fairies of the woods made her a beautiful gift:

every thirty days she could become round, big, bright, and the puppies of the whole world, raising their eyes in the night, can admire her in all her splendor.

The wolves know it ... And they howl at the full moon.

The popular imagination often associates the thought of a wolf with a melancholic howling toward the moon. Even though this image has been told many times in myths and folklore, the truth is that wolves don’t howl at the moon. Scientists have found no correlation between the canine and Earth’s satellite, except perhaps an increase in overall activity on brighter nights.